Για προηγούμενα ...ΑΝΟΜΗΜΑΤΑ, κάνετε κλικ εδώ.

Πολύτιμο ηχητικό υλικό

(Προσοχή! Αν κάποια κομμάτια δε σας παίζουν, δοκιμάστε να μπείτε στη σελίδα από έναν άλλον browser. Είναι σύνηθες!)

Σ' αυτήν τη σελίδα μπορείτε να βρείτε τα εξής:
1. Ρεμπέτικα και μικρασιάτικα τραγούδια, από δίσκους 78 στροφών, σε πολύ καθαρή ηχητική κατάσταση (μάλλον, να το πω αλλιώς, δε θα βρείτε εύκολα καθαρότερα...).
Θα επιλέγονται ηχογραφήσεις όχι τόσο γνωστές στο ευρύ κοινό και θα είναι είτε μόνο σε ηχητική μορφή, είτε και σε βίντεο.
2.  Άλλο ενδιαφέρον ηχητικό υλικό, όπως π.χ. ερασιτεχνικές ηχογραφήσεις, τη φωνή κάποιων από τους συντελεστές του ρεμπέτικου κ.α.
3. Σημαντικά -πάντα κατά τη γνώμη μου- βίντεο με θέμα το ρεμπέτικο και μικρασιάτικο τραγούδι.
Κάντε ...υπομονή, θα εμφανίζονται σιγά-σιγά!

Σπάνια και  ιδιαίτερα 78-ρια, ευρέως ...άγνωστα!

Τι τόνε μέλλει το μπαξέ κι αν του 'φυγε τ' αηδόνι;
Και μ' άλλα διάφορα πουλιά, η νύχτα ξημερώνει...

("Μινόρε μανές", Ορφανίδης Μητσάκης, ΗΠΑ, δεκαετία του '50)

Αυτόν τον σπάνιο και ιδιαίτερο "Μινόρε μανέ", με το αδέσποτο στιχάκι, θα τον βρείτε πιο κάτω και θα τον απολαύσετε όσες φορές θέλετε. Βάζω τα τραγούδια χρονολογικά, αλλιώς θα τον προέτασσα!
Κι έτσι αρχίζουν οι "μαύρες" ερωτήσεις και οι "κίτρινες" απαντήσεις: Γιατί δε γράφονται σήμερα ανάλογα στιχάκια; Μα γιατί δεν έχει σήμερα ανάλογους δημιουργούς. Μήπως άλλαξαν οι καιροί; Αριθμητικά ναι, όμως σαν αισθήματα και προβλήματα ανθρώπων είναι ακριβώς ίδιοι. Αυτό το υπέροχο, μα και τόσο σοφό στιχάκι, το δημιούργησαν αγράμματοι άνθρωποι. Γιατί να μην φτιάχνουν τέτοια, π.χ. καθηγητάδες, ποιητάδες, Ακαδημαϊκάδες, διάφοροι "τζακάδες" και λοιποί "άδες"; Μα γιατί οι προαναφερθέντες, είναι παραμορφωμένοι και ο εγωιστικός ψυχαναγκασμός τους αδιαπέραστος, οπότε η έμπνευση δεν έχει από πού να "μπει", για να πάρει κάποια μορφή -όπως λ.χ. στο εν λόγω στιχάκι- και μετά να "βγει". (Υπάρχουν, πάντως, και λίγες -ελαχιστότατες- εξαιρέσεις, στους ...παραμορφωμένους, όπως για παράδειγμα ο σπάνιος και ιδιαίτερος Κωνσταντίνος Δεσποτόπουλος). Έχει κι άλλες "μαυρίλες" και "κιτρινίλες", αλλά αφήστε το...
Τα τραγούδια περάστηκαν κατά χρονολογική σειρά εκτύπωσης του δίσκου τους. Αυτό δεν έχει καμία σχέση με ...αριθμολαγνεία, αλλά επειδή -εσκεμμένα- ήθελα να φορτώσω την αίσθηση της ακρόασης, με ένα ιστορικό και -κατ' επέκταση- συνειρμικό στίγμα.


Ειδικό αφιέρωμα στις πρώτες ηχογραφήσεις (σε επίπεδους δίσκους, 78 στροφών), πριν καν ...σκάσει μύτη το έτος 1910!

Πολύ ...σκονισμένα είναι τα αυλάκια των δίσκων που χαράχτηκαν το 1905, 1906, 1907, 1908 και 1909, αλλά τελικά ακούγεται ωραία ο θησαυρός που κρύβουν. Γι' αυτό και σκέφτηκα ένα ειδικότερο αφιέρωμα, μάλιστα με προσθήκη κάποιων ετικετών -ό,τι μπόρεσα να βρω δηλαδή- προς τέρψη και των οφθαλμών. Πολύ-πολύ δύσκολο να σας πω πόσος χρόνος απαιτήθηκε για τις αποθορυβοποιήσεις... Δεν αποτιμάται καθόλου εύκολα, όταν μάλιστα έχουν δουλέψει τέσσερα άτομα σε τέσσερις διαφορετικές χώρες τις Ευρώπης! Οι δίσκοι ήταν σε πάρα πολύ άσχημη κατάσταση, αλλά αυτό είναι λογικό θα έλεγα. Γιατί στην αυγή της (επίπεδης) δισκογραφίας, ο κόσμος δεν είχε ιδέα -αλλά και ούτε ήταν συνηθισμένος- στο πως να μεταχειρίζεται το νέο μουσικό ...παιχνιδάκι (γραμμόφωνο και δίσκους), οπότε προφανώς ...αυτοσχεδίαζε με αποτέλεσμα τη μερική καταστροφή των δίσκων. Αφήνω πια τι θα γινόταν σε στιγμές γλεντιού και πιοτού!
Με την ευκαιρία να σας πω ότι οι επίπεδοι δίσκοι γραμμοφώνου εμφανίστηκαν στην Ευρώπη κάπου μεταξύ 1900-1902 ενώ οι μουσικοί "κύλινδροι" -οι οποίοι, σημειωτέον, δε χρησιμοποιήθηκαν στις ηχογραφήσεις Σμύρνης και Πόλης- συνέχισαν να εκδίδονται στην Αμερική μέχρι το 1910 περίπου, παράλληλα με τους επίπεδους.  
 

Η ετικέτα αριστερά είναι η επανέκδοση της Victor από το ΒΛΑΧΙΚΟ ΣΥΡΤΟ, που έγινε στην Αμερική, κατ' αντιγραφή της αρχικής ηχογράφησης στην Πόλη, από την εταιρεία DP Zonophone. (Δε βρήκα την πρώτη ετικέτα ή κάποιος ...σφυρίζει αδιάφορα).  Στη Zonophone, ο αριθμός σειράς είναι Χ-108001 και ο αριθμός μήτρας 404R, ενώ στη Victor ο αριθμός σειράς είναι 63556-Α (φαίνεται) και της μήτρας 404R (ο ίδιος).
Το "Τσομπανόπουλο" έχει αριθμό μήτρας 895r και (η "τούμπα" του) το "Λάμπει μεσ' στο γιαλό" 314r, μάλιστα διακρίνονται στο κάτω μέρος των ετικετών -με μεγέθυνση φυσικά.
Βλάχικο συρτό - τρίο, Πόλη, 1905
(Η μουσική χρησιμοποιήθηκε αργότερα για το χαζοπρεπές "Θα πάρω δυό", ο δε Τζακ Γκρέγκορι "κάτι" τσίμπησε και το έβαλε στο "Τρικούβερτο")



Τσομπανόπουλο - Ελληνική Εστουδιαντίνα, Πόλη, 1905-1906



Λάμπει μεσ' στο γιαλό - Ελληνική Εστουδιαντίνα, Πόλη, 1905-1906




Κουτσαβάκι (Πάλι μεθυσμένος είσαι) - Γιαγκούλης (Ι. Ψαμαθιανός), Πόλη, 1906


Γιαννούλα (Τσανακαλιώτισσα) - Γιαγκούλης, Πόλη, 1906


Μπάτε κορίτσια στο χορό - Γιαγκούλης, Πόλη, 1906




Μανές Ταβαχανιώτικος - Κώτσος Βλάχος, Πόλη, 1906


Γιασεμί - Κώτσος Βλάχος, Πόλη, 1906


Γαλατιανό μανές - Ζουναράκι, Πόλη, 1906
(Εδώ τα "πράγματα" δεν είναι όπως γράφονται και ακούγονται... Ήγουν, τους ξέφυγε λάθος ετικέτα! Κατ' αρχήν δεν είναι ο Ζωναράκης, αλλά ο Γ. Τσανάκας ο οποίος τραγουδάει: Δεν ήταν να μη σ' έβλεπα απ' την αρχή πουλί μου... Πρωτοκυκλοφόρησε από την Zonophone με αριθμό Χ-102828 και στη συνέχει; από την Victor Vi 63549 -είναι η ετικέτα στα δεξιά- πάντα με αριθμό μήτρας 1591y. Έχει και συνέχεια σε λίγο...)




Ραστ γκαζέλ - Γιάννης Τσανάκας, Σμύρνη, 1906
(Προσοχή! Ο αριθμός μήτρας  είναι1591r -και όχι 1591που ανήκει στο ακριβώς προηγούμενο κομμάτι. Εδώ ο Τσανάκας τραγουδάει: Πάντα με σέβας περπατώ...)


Ανδριάνα - Ελληνική Εστουδιαντίνα, Πόλη, 1906


Σούστα - Ελληνική Εστουδιαντίνα, Πόλη, 1907

Arap Marsi - Zahariayadis, Σμύρνη, 1907
(Είναι η μελωδία του "Κάηκε ένα σχολείο" και πρόκειται για παραδοσιακή τουρκική μελωδία η οποία ανάγεται στον 17ο αιώνα. Ο αρχικός τίτλος ήταν "Tuna Nehri" ή "Plevne Marsi" και  γράφτηκε ως πανηγυρικός ύμνος στον Οσμάν πασά. Προσοχή, όμως, γιατί "Πλεβνα" ή "Πλεύρα" λένε κι ένα οργανικό της Πρέβεζας που στη Λέσβο λέγεται "Τα ξύλα" και δεν είναι άλλο από το "Cecen kizi", του Tanburi Cemil Bey, ηχογραφημένο στην Πόλη το 1912. Θα το βρείτε παρακάτω).
Να μια ηχογράφηση, τώρα, του "Tuna Nehri" ή "Plevne Marsi"!


Tchakidzi Turkessou - Haim Effendi, Σμύρνη, 1908

Seni Ghiardukdje Titre - Gulistan Hanim, Πόλη, 1908
(Το 1922 το ηχογράφησε ο Haim Effendi και το 1933 το έκανε δίσκο στα ελληνικά η Ρίτα Αμπατζή με τίτλο "Φερετζέ").

 


Χανουμάκι - Σμυρναίικη Εστουδιαντίνα, Πόλη, 1908


Σμυρνιοπούλα - Σμυρναίικη Εστουδιαντίνα, Πόλη, 1908


Ύμνος ελευθερίας-Απορώ Μακεδονία - Γ. Κανδηλάκης, Πόλη, 1908


Ελενίτσα (Αλατσατιανή) - Μιχαλάκης;, Πόλη, 1908 (Δίσκος ODEON 58506)



Η ετικέτα αριστερά είναι η πρώτη-πρώτη ηχογράφηση των ...Σπασμένων κουπών (Πόλη, 1908), αυτή στο μέσον είναι η δεύτερη ηχογράφηση (Σμύρνη, 1909) και η δεξιά η αμερικάνικη έκδοση της μεσαίας με τον ίδια αριθμό μήτρας 12802.

Tschifte Telli (Θα σπάσω κούπες), Σμυρναίικη Εστουδιαντίνα, Πόλη, 1908


Tsifte-Telli (Θα σπάσω κούπες), Ελληνική Εστουδιαντίνα*, Σμύρνη, Μάρτιος 1909
(*) Τραγουδάει ο Κώστας Τσανάκας μαζί με έναν άγνωστο


Το 1909 στη Σμύρνη, ο Ovannes Effenti ηχογράφησε στα τουρκικά το "Tsifte-Telli" (Θα σπάσω κούπες) στην  Gramophone, μάλιστα υποθέτω ότι ήταν λίγο πριν ή λίγο μετά από την ελληνική ηχογράφηση (δυστυχώς δεν έχω ετικέτα ή αριθμούς).
Tsifte-Telli (Θα σπάσω κούπες), Ovannes Effenti, Σμύρνη, Μάρτιος; 1909 


Ματζόρε μανές - Γιάννης Τσανάκας, Σμύρνη, 1909


Ατσιγγάνα - Σμυρναίικη Εστουδιαντίνα, Πόλη, 1909


Madam Gaspar, Θεσσαλονίκη, 1909 (Εβραϊκό)





Συρτός πολίτικος - Ελληνικό Κουαρτέτο Μουσικής, Κάιρο, 1909


Συρτός - Αρμόνικα και κιθάρα, Κάιρο;, 1909


Έχε γεια καημένε κόσμε - κ. Νάκις, Θεσσαλονίκη, 1909





Τα ευζωνάκια (Σ. Παπασταθόπουλου) - Δ. Λαμπρίδης-χορός, Αλεξάνδρεια, 1909



Δώδεκα ευζωνάκια - Χρήστος, Θεσσαλονίκη, 1909



Ousac Gazel - Achir Effendi συνοδεία πολίτικης λύρας, Πόλη;, 1909





Βουρνοβαλιά - Ελληνική Εστουδιαντίνα, Σμύρνη, 1909


Μια Πριγκηπιώτισσα - Ελληνική Εστουδιαντίνα, Σμύρνη, 1909


Η τρελλή, Καστανή - Ελληνική Εστουδιαντίνα, Σμύρνη, 1909




Ελληνικός ύμνος (Εθνικός ύμνος) - Μπάντα Αλεξάνδρειας;, Σμύρνη, 1909



Μαύρ' έιν' η νύχτα - Μπάντα Αλεξάνδρειας;, Σμύρνη, 1909



Μπάλλος του γάμου - Λ. Μενεμενλής, Σμύρνη, 1909




Σμυρναίϊκο Μανέ Τζιβαέρι - Δις Μαρία, Σμύρνη, 1909


Ψεύτικος Δουνγιάς - Κος Λευτέρης (Μενεμενλής), Σμύρνη 1909
(Στο ρυθμό, είναι κανονική "ταραντέλα", αλλά κάποιος θεριακλής Θρακιώτης θα μπορούσε -στην ανάγκη- να το χορέψει και "ζωναράδικο"...)


Το μελαχροινό - Ελληνική Εστουδιαντίνα, Σμύρνη, 1909


Γιαφ γιουφ - Εστουδιαντίνα Ζωναράκη, Πόλη, 1909


Μινόρε μανές - Ζουναράς, Πόλη, 1909



Κι έτσι έφεξε το 1910...
Εμείς εδώ στην ψωρο(lacόst)αινα να 'χουμε τα αίσχη του Κιλελέρ,  όταν στην Ν. Υόρκη μεταδίδονταν -για πρώτη φορά- ραδιοφωνικά η Καβαλερία Ρουστικάνα και Οι παλιάτσοι. (Λίγο μετά, η γη περνούσε μέσα από την ουρά του κομήτη του Χάλεϋ...)
Οι ηχογραφήσεις πάντως στα μέρη "μας" συνεχίζονταν!


Σμυρναίικος μανές - Ψαμαθιανός, 1910, Πόλη


Cecen Kizi - Tanburi Cemil Bey (1873-1916), 1912, Πόλη

Από αυτό το θεσπέσιο κομμάτι προέκυψαν "Τα ξύλα", της Λέσβου και η "Πλεύρα" -ή "Πλεβνα"- της Πρέβεζας. Σας μίλησα και πιο πάνω, με άλλη αφορμή.


Μπουρνοβαλιό (Χήρα ν' αλλάξεις τ' όνομα), Απόστολος Παπαδιαμάντης
Ηχογράφηση: 17-7-1917, Görlitz Γερμανίας (σε στρατόπεδο)


Καροτσιέρης, οργανικό, ΗΠΑ, 1920, Panhellenion PAN-5027 (118-0)
Ο δίσκος αναφέρει το όνομα Κυρία Κούλα, αλλά δεν τραγουδάει κανείς... Ακούω μόνο σαντούρι και βιολί.


Shed Araban taksim, Μάρκος Μελκών, Σικάγο, 1926


Karsilamas Terikdag, Λαϊκή ορχήστρα Καββαδία, N. Jersey, 1926


Tsifteteli Gazel, Αχ. Πούλος, 1926 (στα τουρκικά)


Το σαλέπι, Θ. Μυτιληναίος, Σικάγο, 1926


Αμύγδαλο (οργανικό) - Λουκιανός Καββαδίας-πιάνο, 1926


Ταταυλιανό χασάπικο - Λουκιανός Καββαδίας-πιάνο, 1926


Η τράτα - Σ. Στασινόπουλος, Ν.Υ., 1927


Τσιφτετέλι - Αθ. Μακεδόνας-βιολί, Σικάγο, 1927


Αϊδίνικος χορός - Μ. Παπαγκίκα, Ν.Υ., 1928


Σμυρναίικος μπάλος - Β. Σωφρονίου, 1928


Τούτοι οι μπάτσοι - Γ. Ιωαννίδης, Ν. Υόρκη, 1928


Βλάχικο χασάπικο - Μανδολινάτα Ιερόθεου Σχίζα, 1928


Νέο μάγκικο - Β. Σωφρονίου, 1928


Ο Μποχώρης - Πωλ (Λεοπόλδος Γαδ), Βερολίνο, 9/1928



Σημαντικό: Επειδή για χρόνια κυκλοφορούσε μία κασέτα με ηχογράφηση αυτού του τραγουδιού και χωρίς άλλα στοιχεία, διαδόθηκε ότι ο ερμηνευτής είναι ...άγνωστος! (Πόσο εύκολα μπορεί να γίνει κανείς ένας  ...ρεμπετο-"Φώσκολος", για να μην πω τώρα περισσότερα).  Λοιπόν, λάθος! Ερμηνευτής είναι ο Πωλ, ο οποίος βρέθηκε στο Βερολίνο τον Σεπτέμβριο του 1928 μαζί με τον Σ. Περιστέρη (που έπαιξε -μάλλον- κιθάρα) και δύο ακόμα μουσικούς που έπαιξαν μαντολίνα. Και ο δίσκος που κυκλοφόρησε με τον "Μποχώρη"  και τον Πωλ, είναι της εταιρείας ΧΟΜΟΚΟΡΔ, εγγραφή Βερολίνου. (Οι ηχογραφήσεις της ΧΟΜΟΚΟΡΔ στο Βερολίνο, διαφοροποιούνται στον κωδικό τους από αυτές της Πόλης, όπως π.χ. στο "Πήραν τα φρύγανα φωτιά", πάλι με τον Πωλ, το οποίο ηχογραφήθηκε στην Πόλη). Για τα στοιχεία του δίσκου, ή και την ετικέτα του, επιφυλάσσομαι για αργότερα...
Έτσι λοιπόν, το επόμενο τραγούδι "Οι χασικλήδες", ηχογραφήθηκε στις 25-9-1928 στο Βερολίνο, με τον Πωλ να τραγουδάει και με συνοδεία από το ίδιο "τρίο", δύο μαντολίνα και μία κιθάρα, με επί κεφαλής τον Περιστέρη. Το "Μερακλής", δεν είναι όνομα τραγουδιστή, αλλά "επίθετο" στον Πώλ! Να και η ετικέτα του, πεντακάθαρη.


Οι χασικλήδες, Πωλ, Βερολίνο, 25-9-1928, ΧΟΜΟΚΟΡΔ, G. 4-32065 TM - 857


Μανές χουσεϊνί, Νταλγκάς, 1928


Στης Σύρας τον ανήφορο, Κατσαρός, 1928


Το χασίσι (Δ. Ζάττα), Σαβαρής - Μηλιάρης, 1929 (ελ-αφρώδες ...χασικλιδικόν!)


Μαχούρ μανές, Φρατζεσκοπούλου, 1929


Μη μού χαλάς τα γούστα μου - Πωλ, Πόλη, 1929


Αϊβαλιώτικο ζεϊμπέκικο - Μαν. Καραπιπέρης (μπουζούκι-τραγούδι), Ν.Υ., 1929


Αϊδίνικο ζεϊμπέκικο - Μαν. Καραπιπέρης (μπουζούκι-τραγούδι, Ν.Υ., 1929


Φατιμέ ζεϊμπέκικο - Μαν. Καραπιπέρης (μπουζούκι-τραγούδι, Ν.Υ., 1929 (δεν εκδόθηκε ποτέ...)


Σοκιανή ζεϊμπέκικο - Μαν. Καραπιπέρης (μπουζούκι-τραγούδι, Ν.Υ., 1929 (δεν εκδόθηκε ποτέ...)


Ντουντού - Παν. Τσώρος (μπάντσο-τραγούδι), Ν.Υ., 1929


Ο σκυλόμαγκας (Π. Κυριακού-Τέντη) - Π. Κυριακός, 1930


Καρδιοκλέφτρα (Ογδοντάκη), - Δ. Αραπάκης, 1930


Ο ψαράς με το γρι-γρι - Ζ. Κασιμάτης, 1930


Από την πόρτα σου περνώ - Α. Κωστής, 1931


Απ' την Πόλη ένας μόρτης (Α. Νταλγκά) - Νταλγκάς, 1931


Σούστα πολίτικη - Α. Νταλγκάς, 1931


Ο άσωτος - Αγαθοκλής Μούσκας, 1931


Η φυλακή είναι σχολείο - Α. Κωστής, 1931


Gel Barishaolum - Αγάπιος Τομπούλης, 1931


Κάτω στο γιαλό - Β. Σωφρονίου, 1931


Μπάλλος της αυγής - Β. Σωφρονίου, 1931


Ντερτλίδικος χορός - Α. Κωστής-κιθάρα, 1931


Μπίντα γιάλα (Π. Τούντα) - Ρόζα, 1931


Έχω μεράκι έχω νταλγκά (Α, Νταλγκά) - Α. Νταλγκάς, 1932


Μπαρμπουτατζής (Ν. Μάθεση-Μ. Χρυσαφάκη) - Στελλάκης, 1932


Zechra sarki (Refik Bey) - Deniz Kezi Eftalia, Πόλη, 1932


Η έμορφη Αττάλεια - Κ. Δούσας, Σικάγο, 1932


Η τράτα - Κ. Δούσας, Σικάγο, 1932


Μελαχρινούλα - Μ. Φρατζεσκοπούλου, 1932


Τσαγκαράκι (Κ. Σκαρβέλη) - Ρίτα, 1932


Δυό γυφτοπούλες (Σ. Γαβαλά ή Μεμέτη) - Στελλάκης, 1932

Δυό γυφτοπούλες (Σ. Γαβαλά ή Μεμέτη) - Νούρος, 1932

Σπάστα ρήμαξτα (Π. Τούντα), Στέφανος Βέζος, 1932


Οι νταήδες (Σ. Βέζου), Σ. Βέζος - Ζ. Κασιμάτης - Γ. Γεωργίου, 1932


Η Κούλα (Κ. Καρίπη) - Ρίτα, 1932


Η Κούλα (Κ. Καρίπη) - Ρόζα, 1933


Μερακλού (Γ. Ασίκη) - Στελλάκης, 1933


Νέα μερακλού (Κ. Τζόβενου) - Μ. Καναροπούλου, 1933


Μπαγλαμαδάκι (Γ. Καμβύση) - Γ. Καμβύσης, 1933


Ο Νταβατζής της Μαίρης (Α. Νταλγκά) - Α. Νταλγκάς, 1933 


Ο μερακλής (Σ. Περιστέρη) - Σ. Περιστέρης-μπουζούκι, 1933


Αργιλές (Β. Παπάζογλου) - Στελλάκης, 1933

 Ο δερβίσης (Μάρκου) - Μάρκος, 1933

Η Κλωστηρού (Μάρκου) - Μάρκος, 1934


Ο Ροϊδίτης (Σ. Γαβαλά) - Ρίτα, 1934


Ο ρεμπέτης (Κ. Ρουμελιώτης) - Στελλάκης, 1934


Το φλιτζάνι του Γιάννη (Μ. Χρυσαφάκη) - Ρίτα, 1934


Βολιώτισσα (Β. Παπάζογλου) - Ρόζα, 1934


Μετά τον Βορονώφ (Κ. Γιαννίδης - Δ Γιαννουκάκης) - Π. Κυριακός - Γ. Καμβύσης, 1934


Ο λαθρέμπορας (Β. Παπάζογλου) - Στελλάκης, 1934


Ο λαθρέμπορας (Γ. Καμβύσης) - Χαράλαμπος Παναγής, 1934


Είμαι μια τσαχπίνα (Θ. Παπαδόπουλου) - Νίτσα Κορίνα, 1934


Μες στου Νικήτα τον τεκέ (αγνώστου) - Παπασιδέρης, 1934 (Test pressing)
Κυκλοφορεί και χρονολογία 1931, η οποία δεν πρέπει να είναι σωστή. Επίσης, επειδή πρόκειται για "δοκιμαστική εκτύπωση" και η ετικέτα αναφέρει μόνο τον τίτλο, ουδέ πόθεν τεκμαίρεται, ποιοι είναι οι δημιουργοί του άσματος. Αναφέρονται, πάντως, τα ονόματα των Ογδοντάκη-Ν. Μάθεση, ως δημιουργών. Δείτε κι εδώ κάτι που μου έστειλε ο Κώστας Μπουρνάς:
http://rebetiko.sealabs.net/display.php?recid=11586    Μού επισημαίνει ότι οι πληροφορίες για το συνθέτη και στιχουργό του "Νικήτα" αλλά και για το έτος ηχογράφησης βρίσκονται στη σελ. 107 (Νίκος Μάθεσης: Ο θρυλικός Τρελάκιας του Ρεμπέτικου, Τάσος Π. Καραντής, 1999). Εφόσον βέβαια το έτος είναι λάθος, σε κάνει να αναρωτηθείς κατά πόσον μπορείς να εμπιστευτείς τις υπόλοιπες πληροφορίες... (Σωστός, θα προσθέσω εγώ).


Ο μυλωνάς (Παντελίδης - Σέμσης) - Στελλάκης - Α. Παγανά, 1934

Ήθελα να 'ρθω το βράδυ (Σ. Γαβαλά ή Μεμέτη) - Στελλάκης, 1934


Μωρή για το γινάτι σου (Μάρκου) - Μάρκος, 1934


Χασάπικο λατέρνας - Σ. Περιστέρης-μαντολίνο, 1935


Μπαχριέ τσιφτετέλι  (Σ. Παντελίδη) - Μαριώ Σαλονικιά, 1935


Κεφλίδικο μινόρε - Σ. Περιστέρης-μπουζουκοκίθαρο, Ν.Υ., 1935


Κάφτονε, Σταύρο, κάφτονε (Μάρκου) Μάρκος, 1935


Μπουτζαλιό (Νέοι χασικλήδες) - Σ. Περιστέρης-μπουζούκι, 1935


Μάγκες μου συμμορφωθείτε (Παπάζογλου) - Στελλάκης, 1936


Για να ξέρεις (αλανιάρη) (Γ. Καμβύση) - Ρόζα, 1936


Επιάσανε τον Μπάτη (Γ. Ροβερτάκη - Αιμ. Σαββίδη) - Γ. Κάβουρας, 1936


Μ' ένα καφετζή μπλεγμένη - Γ. Κατσαρός, Ν.Υ., 1936


Συριανό χασάπικο (Φ. Ζουριδάκη) - Φ. Ζουριδάκης-μπουζούκι, 1936


Γέρασες και πια δε σ' αγαπώ (Μάρκου) - Μάρκος - Στράτος, 1936


Κατάδικος (Γ. Τσαούς) - Α. Καλυβόπουλος, 1936


Καροτσέρης (Δ. Περδικόπουλου) - Δ. Περδικόπουλος, 1937


Μ' έκαψες σκύλα (Γ. Πετροπουλέα-Σ. Χρυσίνη) - Στέλιος Κηρομύτης, 1937


Βρε τύχη πώς με τυραννάς (Κ. Σκαρβέλη) - Γ. Κάβουρας, 1937


Αθηναίισσα (Α. Δελιά) - Α. Δελιάς, 1937


Η Μαργαρίτα (Σ. Χρυσίνη) - Ρίτα, 1937


Η παγίδα (Γρ. Ασίκη) - Κώστας Τσανάκος, 1937


Με θαμπώνουν οι ματιές σου (Τσιτσάνη-Περδικόπουλου) - Δ. Περδικόπουλος, 1937


Στο μέντιουμ (Στ. Χρυσίνη) - Δ. Περδικόπουλος, 1938


Σαν δεν ήξευρες (Π. Τούντα) - Σοφία Καρίβαλη-Παντελής Καρίβαλης, 1939


Τζιτζιφιώτισσα (Ν. Θεοδοσίου-Ι. Σκλάμη) - Ν. Θεοδοσίου-Ι. Σκλάμης, 1939


Απόψε να μην κοιμηθείς (Τσιτσάνη) - Ρίτα ΄- Στελλάκης, 1939


Δεν θα 'ρθω πια στην Κοκκινιά (Σκαρβέλη) - Κάβουρας, 1939


Καλά μου τα 'πανε Μαριώ (Νταλγκάς-Βασιλειάδης) - Νταλγκάς-Χατζηχρήστος, 1939


Στα νησιά του παραδείσου (Κοσμά Κοσμαδόπουλου-Χ. Βασιλειάδη) - Μταίζυ Σταυροπούλου, 1940


Degirmenci (Ο μυλωνάς) (Παραδοσιακό της Τουρκίας) - Βικτωρία Χαζάν - Μάρκος Μελκών, 1945;


Neva-Rast Neva-Gazel - Βικτωρία Χαζάν, 1945


Εργάτης - Κ. Μακρής-Σαμιώτης, 1945


Να ζει κανείς στη μοναξιά (Δ. Αραμπατζόγλου-Δ. Γκόγκου) - Γεωργακοπούλου-Στελλάκης, 1947


Ψαράς θα γίνω στη στεριά (Καλδάρα), Χασκήλ, 1947


De tus lavios corre miel (Κατιφές) - Jack Mayesh, N.Y., 1948


Cakici Turkusu - Safiye Ayla, 1948


Κάνε κουράγιο καρδιά μου (Γ. Παπαϊωάννου) - Μπέλλου-Στελλάκης, 1948


Μάγες ομορφιές (Τσιτσάνη; - Χασκήλ) - Χασκήλ, 1948


Φιλεναδίτσα (Τσιτσάνη; - Χασκήλ) - Χασκήλ, 1948


Μινόρε μανές - Ορφανίδης Μητσάκης, ΗΠΑ, δεκαετία του 1950


Μες στην παλιά την Κοκκινιά (Ν. Βούλγαρη - Ο. Πετσάλη) -  Θ. Λέκκας - Ν. Καλλέργης, 1952


Μες στ' Αναπλιού το Παλαμίδι (Γ. Κλουβάτου) - Ι. Τζιβάνης - Σουζάνα, 1952


Πάρ' τον άντρα που γουστάρεις (Σ. Περιστέρη) - Ευγενικός-Τσιτσάνης-Μ. Λίντα, 1954


Γεράματα (Ελεγείον ανδρών) (Σ. Κηρομύτη), Σ. Κηρομύτης, 1972-74;
Αθυρόστομη, ιστορική ζωντανή ηχογράφηση, μπουζούκι ο συνθέτης, κιθάρα ο Γιάννης Σταμούλης-Μπιρ Αλλάχ. Κι όταν ο Κηρομύτης τραγουδάει Γεράματα ρε Γιάννη μου..., απευθύνεται προφανώς στον Γιάννη Σταμούλη!



Σωτήρης Γαβαλάς ή Μεμέτης, ο ιδιαίτερος!
Εδώ, οι ηχογραφήσεις όλων των τραγουδιών του, από πολύ καθαρούς δίσκους.



Η φωτογραφία πρωτοπαρουσιάστηκε με τον ισχυρισμό
ότι δείχνει τον Σ. Γαβαλά ή Μεμέτη. Χωρίς έστω κάποιο
στοιχείο, σας την παρουσιάζω με κάποιες επιφυλάξεις.
Μ' αρέσει, όμως... Έχει και πλάκα το σκηνικό!
 


Ο Σωτήρης Γαβαλάς ή Μεμέτης, είναι ένας ξεχωριστός ολιγογράφος δημιουργός και τον τοποθετώ στην ίδια «ακριβή» ομάδα με τους Μπάτη, Δελιά και Γιουβάν Τσαούς! Έγραψε 15 πρωτότυπα τραγούδια και αποτελεί τη «γέφυρα» μεταξύ ρεμπέτικου και δημοτικού τραγουδιού! Μπορεί και να γεννήθηκε γύρω στα 1880 στην Αθήνα στον Άγιο Αρτέμιο στη Γούβα, πέθανε δε εκεί στα 1965. Εθεωρείτο δεξιοτέχνης του μπαγλαμά! Είχε ωραία εμφάνιση, ήταν κομψά ντυμένος  και κυκλοφορούσε με ένα μικρό σκυλάκι. Φαίνεται να ήταν δεινός χορευτής και όταν επρόκειτο να χορέψει δημόσια με γραμμόφωνο, το γνωστοποιούσε στους θαυμαστές του με ντελάληδες.!Χόρευε αποκλειστικά ζεϊμπέκικο και μάλιστα κρατούσε ένα μαχαίρι σε κάθε χέρι! 

 
 
 
Απ' του Μεμέτη το νερό (Σ. Γαβαλά), Σ. Γαβαλάς, 1932


Απ' του Μεμέτη το νερό (Σ. Γαβαλά), Μ. Φρατζεσκοπούλου, 1933


 Απ' του Μεμέτη το νερό (Σ. Γαβαλά), Ζ. Κασιμάτης, 1933


Δυο γυφτοπούλες (Σ. Γαβαλά), Κ. Νούρος, 1932


Δυο γυφτοπούλες (Σ. Γαβαλά), Στελλάκης, 1933


Στου Μπεζεστένη την αυλή (Σ. Γαβαλά), Σ. Γαβαλάς, 1932


Δώδεκα χρονώ κορίτσι (Σ. Γαβαλά), Ρόζα, 1933


Δώδεκα χρονώ κορίτσι (Σ. Γαβαλά), Ρίτα, 1934


Ο φθισικός (Σ. Γαβαλά), Ρούκουνας, 1933


Γιαννούσαινα (Σ. Γαβαλά), Ρόζα, 1934


Είμαι μικρούλα κι ορφανή (Σ. Γαβαλά), Στελλάκης, 1934


Είμαι μικρούλα κι ορφανή (Σ. Γαβαλά), Ι. Γεωργακοπούλου, 1940


Ήθελα να 'ρθω το βράδυ (Σ. Γαβαλά), Στελλάκης, 1934


Ηρωίνη και μαυράκι (Σ. Γαβαλά), Στελλάκης, 1934


Ο κατάδικος (Σ. Γαβαλά), Ρούκουνας, 1934


Που 'ναι τα χρόνια τα παλιά (Σ. Γαβαλά), Ρούκουνας, 1934


Ο Ροϊδίτης (Σ. Γαβαλά), Ρίτα, 1934


Στης Αρετούσας τη σπηλιά (Σ. Γαβαλά), Ρίτα, 1934


Τα χανουμάκια (Σ. Γαβαλά), Ρίτα, 1935


Στην ξενιτιά απελπισμένος (Σ. Γαβαλά), Ρούκουνας, 1937


Ο Μεμέτης (Παραδοσιακό-Σ. Γαβαλά), Δ. Αραπάκης, 1931




Hafiz Burhan (Burhan Sesyilmaz) 1897-1943
Ο Hafiz Burhan ήταν ένας από τους μεγαλύτερους τραγουδιστές της νεότερης Τουρκίας. Ήταν Πολίτης στην καταγωγή και συνομήλικος του δικού μας, επίσης Πολίτη, Αντώνη Νταλγκά (1892-1945). Θεωρείται ως ο σημαντικότερος Τούρκος αμανετζής τραγουδιστής! Από μικρός, ξεχώρισε η φωνή του. Υπήρξε μαθητής των σημαντικών συνθετών κλασικής οθωμανικής μουσικής, αλλά και δασκάλων, του Ismail Hakki Bey (1865-1927) και του Halid Lemi Atli (1869-1945). Τραγούδησε σε τζαμιά και μιναρέδες και συνέβαλε στην ίδρυση του ραδιοφωνικού σταθμού της Κωνσταντινούπολης. Ηχογράφησε μανέδες, λαϊκά τραγούδια νανουρίσματα και κομμάτια σε μορφή τάνγκο, όπερας και μαρς.
Διάλεξα τέσσερις ηχογραφήσεις του με μελωδίες τραγουδιών που υπάρχουν και σε ελληνικά τραγούδια. 
 
Το συγκλονιστικότερο κομμάτι που είπε ο Hafiz Burhan σε δίσκους, είναι το Her "Yer Karanlik". Εδώ, ετικέτες του κομματιού από δίσκους γραμμοφώνου 78, καθώς και 45 στροφών.
 
 Her yer karanlik, Hafiz Burhan, 1927



Το "Adalardan bir yar gelir" είναι στα ελληνικά το "Μια Σμυρνιά στην Κοκκινιά" (στο όνομα του Νταλγκά) και το "Ξελογιάστρα'' (στο όνομα του Ατραΐδη). Το "Canto kadifeli" είναι ο "Κατιφές", με αρκετές ηχογραφήσεις στα ελληνικά.

Adalardan bir yar gelir bizlere, Hafiz Burhan, 1929;


Canto kadifeli, Hafiz Burhan, 1930


Konyal (Mehmat Bey), Hafiz Burhan, 1931



Ο Burhan με την ορχήστρα του και, δεξιά, με την αμαξάρα του...


Το "Εργιέρ καρανλίκ" είναι το  "Yer Karanlik", το ¨Μια Σμυρνιά στην Κοκκινιά" είναι το "Adalardan bir yar gelir" και το "Νέος Κόνιαλης", είναι το "Konyal" στο όνομα του Ογδοντάκη.

Εργιέρ καρανλίκ, Μαρίκα Φρατζεσκοπούλου, 1929


Μια Σμυρνιά στην Κοκκινιά (Α. Νταλγκά), Α. Νταλγκάς, 1931


Νέος Κόνιαλης (Ογδοντάκη), Ρίτα Αμπατζή, 1934



Εδώ έχουμε τρεις ηχογραφήσεις του "Κατιφέ" στα ελληνικά.

Κατιφέ, Μαρίκα Φρατζεσκοπούλου-Πολίτισσα, 1929


Κατιφέ, Κα Πιπίνα, 1929


Κατιφέ, Ρόζα Εσκενάζη, 1931


Κατιφέ, Βαγγ. Σωφρονίου, 1929



Να προσθέσω εδώ και την "Ξελογιάστρα" που κυκλοφόρησε στο όνομα του Δημήτρη Ατραΐδη και που η μελωδία της είναι αυτούσια η μελωδία από το "Adalardan bir yar gelir" και το "Μια Σμυρνιά στην Κοκκινιά". Με την ευκαιρία να σας πω ότι έχω μαζέψει καμιά 60-ρια ηχογραφήσεις ελληνικών και τούρκικων τραγουδιών, στις ίδιες μελωδίες, οπότε αυτό λάβετέ το ως υπόσχεση για σχετική ανάρτηση, αν και σηκώνει εργασία διπλωματική ακόμα και διδακτορική... (Όχι από μένα...). 

Ξελογιάστρα (Δ. Ατραΐδη), Δ. Ατραΐδη, 1931
 

Ηχητικό υλικό από 78-ρια σε απλά βιντεάκια στο You Tube, με καθαρότατο πάντα ήχο

Απονιά (Ρεμπέτικο), Ελληνική Εστουδιαντίνα, 1910;

Τίκι τίκι τακ (Ρεμπέτικο), Γιάγκος Ψαμαθιανός, 1912;

Ο Βορονώφ (Ι. Ντάβου), Γ. Βιδάλης, 1929

Δυο γυφτοπούλες (Σ. Γαβαλά), Κώστας Νούρος, 1932

Η Κούλα (Κ. Καρίπη), Ρόζα Εσκενάζη, 1933

Λόντος και Κβαριάνι (Μάρκου), Μάρκος, 1933

Ο δερβίσης (Μάρκου), Μάρκος, 1933

Αργιλές (Β. Παπάζογλου), Στελλάκης, 1933

Ο Βορονώφ (Κ. Σκαρβέλη), Ρόζα, 1934

Ο Λαθρέμπορας (Β. Παπάζογλου), Στελλάκης, 1934

Ο Μυλωνάς (Δ. Σέμση-Στελλάκη), Στελλάκης-Άννα Πολίτισσα, 1934

Οι φυλακές του Ωρωπού (Μπάτη), Μπάτης, 1934

Βολιώτισσα (Β. Παπάζογλου), Ρόζα, 1934

Μαρίκα χασικλού (Β. Παπάζογλου), Ρούκουνας, 1934

Μετά τον Βορονώφ (Δ. Γιαννουκάκη-Κ. Γιαννίδη), Π. Κυριακός-Γ. Καμβύσης, 1934

Πρέπει να χτίσω ένα τζαμί (Μάρκου), Μάρκος, 1935

Κάφτονε, Σταύρο, κάφτονε (Μάρκου), Μάρκος, 1935

Γιοβάν Τσαούς (Ιωάννη Εϊτζιρίδη), Αντώνης Καλυβόπουλος, 1936

Μάγκες πιάστε τα βουνά (Α. Δελιά, αλλά επισήμως του Στράτου), Στράτος, 1936

Για να ξέρεις (Γ. Καμβύση), Ρόζα, 1936

Εγώ θέλω πριγκηπέσσα (Π. Τούντα), Στελλάκης, 1936

Μάγκες μου συμμορφωθείτε (Β. Παπάζογλου), Στελλάκης, 1936

Επιάσανε τον Μπάτη (Γ. Ροβερτάκης-Αιμ. Σαββίδης), Γιώργος Κάβουρας, 1936

Ταξίμ ζεϊμπέκικο (Μάρκου), Μάρκος, 1937

Ο Σαρκαφλιάς (Τσιτσάνη), Στράτος, 1939

Ο Αντώνης ο βαρκάρης ο σερέτης (Περιστέρη), Μάρκος - Χατζηχρήστος, 1939

Έλα να πάμε τσάρκα (Χατζηχρήστου), Χατζηχρήστος-Σταμούλης, 1947

Ψαράς θα γίνω στη στεριά (Καλδάρα), Χασκήλ, 1947

Θα σε περιμένω απόψε (Χατζηχρήστου), Απ. και Ευάγ. Χατζηχρήστος, 1948

Φιλεναδίτσα (Σ. Χασκήλ), Στέλλα Χασκήλ, 1948

Μάγες ομορφιές (Σ. Χασκήλ),  Στέλλα Χασκήλ, 1948

Άλλες ηχογραφήσεις με πολύ ενδιαφέρον ηχητικό υλικό

Η φωνή του Μάρκου Βαμβακάρη σε συνέντευξη στην Αγγέλα Κάϊλ, το 1969
Είναι αυτονόητο ότι ευχαριστούμε πολύ την Α. Κάϊλ, τόσο για την πολύωρη συνέντευξη που πήρε από τον Μάρκο, όσο και για το βιβλίο "Μάρκος Βαμβακάρης - ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΑ", που εξέδωσε. Ταυτοχρόνως όμως την ψέγουμε για διάφορα ...ανεπίτρεπτα:
α. Δεν είχε το πανεπιστήμιο του Buffalo, της Νέας Υόρκης τη δυνατότητα να εφοδιάσει την Α. Κάϊλ με ένα (...δανεικό) μαγνητόφωνο (π.χ. τύπου NAGRA ή UHER), ώστε να αποτυπωθεί άψογα η φωνή και το μπουζούκι του θεμελιωτή των ρεμπέτικων; Υποψιάζομαι ότι οι ηχογραφήσεις έγιναν σε κασετόφωνο της πλάκας και με φτηνές κασέτες. Δεν ξέρω, αλλά διακρίνω στον αέρα μια ...τσιγγουνοματζιριά, αλλά δε λέω από πού! (Αυτή είναι η αιτία του άθλιου ήχου που θα ακούσετε, αν και πέρασε από την ...εντατική της αποθορυβοποίησης).
β. Δεν φρόντιζε η Α. Κάϊλ, να πάει πιο "διαβασμένη" -και με συγκροτημένες ερωτήσεις- να συναντήσει τον Μάρκο; (Ώστε να μην ...αυτοσχεδιάζει αφελή και τυχαία ερωτήματα;).
γ. Οι συνομιλίες της Α. Κάϊλ με τον Μάρκο που αποτυπώθηκαν σε κασέτες -απ' ότι ξέρω- είναι 20 ώρες! Γιατί δεν έχουν κυκλοφορήσει; Έχουν περάσει 47 χρόνια (τώρα που γράφω είναι Οκτώβριος 2016), σχεδόν μισός αιώνας. Αφήνω, την περίπτωση του βιβλίου... Γιατί δεν "ανέβηκαν" -έστω- στο διαδίκτυο; (Υπάρχει ...αθάνατος άνθρωπος κα Κάϊλ;)

Η φωνή του Μάρκου Βαμβακάρη (απόσπασμα), που μιλάει για την καλλιτεχνική του πορεία. Διάρκεια 50' 54''


Ο Μάρκος Βαμβακάρης παίζει και εξηγεί τους "δρόμους" ("μακάμια"). Διάρκεια 6' 40''


Ο Στελλάκης Περπινιάδης, συνομιλεί (1975-76;) με την Σοφία Μιχαλίτση στη δημόσια ραδιοφωνία. Διάρκεια 21' 53''
Ο Στελλάκης μιλάει για: βυζαντινή μουσική, ρεμπέτικα, μικρασιάτικα,  Γιουβάν Τσαούς, την καριέρα του, την κιθάρα του κ.ά. Μάλιστα ερμηνεύει -χωρίς όργανο- το "Κουκλάκι" του Τούντα και το εξαίρετο βυζαντινό μέλος "Την ωραιότητα...", από τον Ακάθιστο Ύμνο. Πολύ ενδιαφέροντα αυτά που ακούγονται, μόνο που η ελλιπής προετοιμασία (και άλλες "κρατικές" ...αναπηρίες και αυτοσχεδιασμοί -μην γίνω πάλι ...κακός), μάς στέρησαν ένα πραγματικό ντοκουμέντο... Γιατί δεν επιτρέπεται κάποιος (άσχετος ή το χειρότερο- ημι-άσχετος) να ρωτάει τον τραγουδιστή-ψάλτη Στελλάκη, για θεωρητικά θέματα μουσικής -ανατολίτικης και βυζαντινής- τα οποία, προφανώς, δε γνωρίζει...
Παρακολουθείστε, όμως, σας παρακαλώ με προσοχή τη συνέντευξη. Αυτονόητο, για να μη παρεξηγηθώ, είναι ότι οι προθέσεις Στελλάκη και παρουσιάστριας ήταν οι καλύτερες και θερμότερες! (Έτερον ...εκατέρωθεν, που λέει κι ο φίλος μου ο Δ. Γκιώνης).


Ένας ψεύτης, ασεβής και χυδαίος, Στελλάκης Περπινιάδης
(Με αφορμή, τη συνομιλία που ακολουθεί, η οποία μάλλον πρέπει να έγινε την ίδια περίοδο με την προηγούμενη συνέντευξη)
Από την αρχή θέλω να πω ότι αναγνωρίζω απέραντα τις ερμηνευτικές ικανότητες του Στελλάκη Περπινιάδη και τον θεωρώ έναν από τους κορυφαίους ερμηνευτές του λαϊκού μας (γενικότερα) τραγουδιού. Μάλιστα, κάποια φορά στη δημόσια ραδιοφωνία, έκανα έξη ωριαία αφιερώματα στις "διφωνίες" του Στελλάκη! Όμως στη συγκεκριμένη συνομιλία με νεαρούς της εποχής, ...ξερνάει ψευτιές, ασέβεια και χυδαιότητα, πίσω δε απ' αυτά κρύβεται φθόνος μέγας.
Λέει για τον Τσιτσάνη: αυτός, δεν ξέρει γιατί ζει... άστον... άχρηστο υλικό... παλιοσίδερα... Για τα τραγούδια του Τσιτσάνη, λέει: ...άλλος τα 'βγαλε... όλα είν' του Χρήστου του Τσιτσάνη, δεν είν' αυτουνού... τον είχε φάει πετσί και κόκκαλο αυτόν... Στη συνέχεια λέει ο Στελλάκης ότι ο Χρήστος Τσιτσάνης ήρθε στην Αθήνα, πήγε βρήκε τον Στελλάκη και του είπε (ακριβώς): ...α, ρε τον πούστη, θα τον σκοτώσω,... ο κερατάς, ο πύξος, ο δείξος, μ' έχει φάει ζωντανό, όλα τα σουξέ δικά μου είναι...
Τα υπόλοιπα εμετικά του σκατόψυχου Στελλάκη, ακούστε τα μόνοι σας.
Γιατί όμως τόσο μίσος για τον Τσιτσάνη; Θα τα πω σύντομα. Γιατί ο Τσιτσάνης, γενικότερα, τον Στελλάκη δεν τον προτιμούσε ως ερμηνευτή των τραγουδιών του, ενώ λάτρευε τον Στράτο! Στη δεκαετία του 1930, ο Στελλάκης, έκανε σχεδόν μόνο δεύτερες φωνές στον Στράτο (εννοείται, στα τραγούδια του Τσιτσάνη) και πρώτη φωνή δεν έκανε σε καμία επιτυχία, πλην της "Τρικαλινής τσαχπίνας" (1937), στο οποίο κάνει (συνεχή) διφωνία με τον Χρυσίνη. Τα ίδια (και ...χειροτέρα) τη δεκαετία του 1940. Μετά από το 1950 (κρατάω και μια επιφύλαξη...) δεν υπάρχει καμία συνεργασία Τσιτσάνη-Στελλάκη. Και στα στερνά του, ο Στελλάκης, του ρίχνει -εντελώς άδικα- χολή! Τέλος, αυτές οι ανοησίες περί Χρήστου Τσιτσάνη, δεν αντέχουν ούτε σε στοιχειώδη ιστορικό έλεγχο. Για παράδειγμα, την περίοδο που ο Τσιτσάνης έγραψε τα μεγάλα και ασύγκριτα αριστουργήματά του (περίπου 25), την περίοδο της Γερμανικής Κατοχής, ήταν μόνιμα εγκαταστημένος, παντρεμένος και με παιδί (τη Βικτωρία), στη Θεσσαλονίκη. Πώς, έπαιρνε λοιπόν τραγούδια από τον αδερφό του απ' τα Τρίκαλα; Με μέιλ;
Παρακάτω -στην ίδια συνομιλία- ο θλιβερός (ως χαρακτήρ...) Στελλάκης, τα βάζει και με τον Μάρκο Βαμβακάρη. Λέει, για τα τραγούδια του Μάρκου: ...απλά τραγουδάκια είναι... Ο Μάρκος δεν προτιμούσε καθόλου τον Στελλάκη και μόνο σε μερικές διφωνίες τον έβαλε, σε μια χούφτα τραγούδια του! Αλλά κι όταν το καλοκαίρι του 1934 βγήκε στο πάλκο η "Τετράς η ξακουστή του Πειραιώς" (στη "Μάντρα του Σαραντόπουλου", στην Ανάσταση του Πειραιά), η επιτυχία της "Τετράδας" εκπαραθύρωσε από το στέκι αυτό μια σμυρναίικη ορχήστρα με σαντουρόβιολα που έπαιζε εκεί, με τον Κάβουρα, τον Στελλάκη, τον Νούρο(;) κ.ά. Κι αυτό, φαίνεται, δεν το ξέχασε ο Στελλάκης...
(Αχ, όλα συγχωρούνται, σ' αυτόν τον μάταιο κόσμο, λέει κι ο λαός μας. Ακόμα και να σου πηδήξουν τη ...γυναίκα, συγχωρείται. Η επιτυχία, όμως, του ομότεχνου, αααα!, αυτή δε συγχωρείται ποτέ!).                                                                                           
Να τώρα και μια σχετική "πάροδος", με τον Κώστα Τσανάκο.
Πάροδος: Κώστας Τσανάκος

Κάποια φορά βρεθήκαμε με τον Ηλία Μπαρούνη στην Καισαριανή για να επισκεφτούμε τον (υπέρ ενενηκοντούτη...) τραγουδιστή Κώστα Τσανάκο. Ήταν ένα Σάββατο, 21-4-2001 και ώρα 12 το μεσημέρι. Ο Τσανάκος, ένας πράος και καλοσυνάτος άνθρωπος, μάς μίλησε (διστακτικά και ντροπαλά, είν' η αλήθεια) με τα χειρότερα λόγια για τον Στελλάκη. Και τον Ρούκουνα, δεν τον άφησε στο ...απυρόβλητο. Υπάρχει μία κασέτα από την επίσκεψη αυτή, τη βρήκα, την έστειλα στας ...Ογρώπας για "καλλωπισμό" και τώρα είναι στη διάθεσή σας.

Ο Κώστας Τσανάκος μας μιλάει για τον Στελλάκη και τον Ρούκουνα (απόσπασμα)


Εδώ, όλη η συνέντευξη του Κώστα Τσανάκου, όπως ακριβώς την ηχογραφήσαμε


Στο παρακάτω βίντεο (δεν έχω στοιχεία του...) φαίνεται ο Κώστας Τσανάκος ακριβώς όπως τον γνωρίσαμε με τον Ηλία, κουβεντιάσαμε μαζί του και τον ηχογραφήσαμε. Θα παρατηρήσετε τον διακεκομμένο τρόπο που μιλάει (ακριβώς όπως και στην κασέτα), καθώς και το τρεμούλιασμα των χεριών (πάρκινσον;). Το βίντεο πρέπει να είναι γυρισμένο γύρω στο 2000.


Με την ευκαιρία, όμως, μπορείτε τώρα να απολαύσετε κάποιες εξαιρετικές (και όχι όλες γνωστές) ηχογραφήσεις του Κώστα Τσανάκου.

Κώστας Τσανάκος, νεότερος και η ετικέτα από το εμβληματικό "Κορίτσι".

Το κορίτσι σου κυρά μου (Κ. Καρίπη), Κώστας Τσανάκος, 1936


Το κορίτσι σου κυρά μου, το θυμόταν ακριβώς ο Κώστας Τσανάκος, τη μέρα της συνέντευξη. Πολύ συγκινητικά, πίεσε τον εαυτό του και τελικά το τραγούδησε. Μάλιστα μιμήθηκε και το μπουζούκι. Εκπληκτική στιγμή! Να το απόσπασμα.


Κρασοπίνω (Π. Τούντα), Κώστας Τσανάκος, 1936


Τα Κουλουριώτικα γριγριά (Μ. Χρυσαφάκη), Κώστας Τσανάκος, 1936



Οι δύο ετικέτες, καθώς και ο ήχος, προέρχονται από τη συλλογή του Σπύρου Παπαϊωάννου.
Δεξιά, είναι η δοκιμαστική εκτύπωση από τον "Χουζάμ μανέ".

Χουζάμ μανές (Κ. Τσανάκου), Κώστας Τσανάκος, 1936


Είμαστε ίσα τώρα (Κ. Καρίπη), Κώστας Τσανάκας, 1938


Μαυρομάτα (Κ. Καρίπη), Κώστας Τσανάκος, 1938


Της αγάπης το βοτάνι (Α. Ραφτόπουλου Σέμση), Κώστας Τσανάκος, 1937


Η παγίδα (Γ. Ασίκη), Κώστας Τσανάκος, 1937


Πίνω τη φλόγα μου να σβήσω (Σ. Παντελίδη), 1938


Είναι δυο χρόνια π' αγαπώ (Κ. Σκαρβέλη),  Κώστας Τσανάκος, 1938


Έχω αλλάξει γνώμη (Σ. Παντελίδη), Κώστας Τσανάκος, 1938


Κρυφά θα παντρευτούμε (Κ. Σκαρβέλη),  Κώστας Τσανάκος, 1941


Για δείτε τε όμως εδώ και δύο ενδιαφέροντα βιντεάκια, με τον Κώστα Τσανάκο.
https://www.youtube.com/watch?v=ZKTtxgRymWI

https://www.youtube.com/watch?v=GjtzA2xzR3Q


Ακολουθία Ψαλτική και Κρασοκατανυκτική, υπό Ελευθερίου Σκορδίλη, 13-12-1995

Διάφορα ενδιαφέροντα βίντεο

Περασμένες μου αγάπες, με τον θεό της εμφάνισης Μανώλη Χιώτη (και την Μ. Λίντα), από ασπρόμαυρη ταινία

Μεσάνυχτα βαριά σκοτεινιασμένα, με ερμηνευτή το δημιουργό Γιώργο Λαύκα, από ασπρόμαυρη ταινία

Ο Μιχάλης Παπαγιαννάκης μιλάει για το ρεμπέτικο

Τα ζηλιάρικά σου μάτια (Μάρκου), από τους Αντώνη Αντωνίου, Γιώργο Νινιό και Γιάννη Λεμπέση.

Ο Γιώργος Μαργαρίτης ερμηνεύει τον "Μαχαραγιά" τον "Μεμέτη" και το "Κελί 33"

Η Μαρία Σταφυλοπάτη χορεύει ξυπόλυτη σμυρναίικο τσιφτετέλι

Ο Αγάθων ...διδασκόμενος και διδάσκων, 16-6-2016 (και ο Π. Σ. σε βίντεο και συνέντευξη)

Ο Γιώργος Μαργαρίτης, τραγουδάει (σχεδόν α καπέλα) το "Όταν σουρώνει ο Θεός", σύνθεση του φίλου του Αντώνη Κατινάρη. Η λήψη έγινε στο σπίτι μου, Κυριακή, 19-11-2017.

 
Να, εδώ, πώς ένα έργο του λαϊκού ζωγράφου Σταμάτη Λαζάρου (1915-1988) γίνεται (με την τεχνολογία) ταινία!
https://vimeo.com/241287837

Κουκλοθέατρο και ρεμπέτικο

Ρεμπέτικα από τον  Jovan.


Τα ρεμπέτικα έχουν  τη θέση τους και στον 
...δις πραγματικό(*) κόσμο με τις κούκλες που -ειρήσθω...- δεν απευθύνεται μονάχα σε παιδιά! 
Να, εδώ, ο φτηνοπάνινος -αλλά ολοζώντανος...- Jovan  (κάτι σαν τον Νώντα ή και τον Σταύρακα, του Θεάτρου Σκιών) με το μπουζουκάκι του, να περιδιαβαίνει τους περπατόδρομους της Αθήνας ανάμεσα σ' όλες τις ηλικίες και να θυμίζει τα αριστουργήματα του ρεμπέτικου, τα οποία -κάποτε, ...λέμε τώρα- κυνηγούσε η αστυνομία, οι καθωσπρέπει φουκαράδες -οι και ως τα ...μπούνια  (παντελώς) "στερημένοι"-, ου μην αλλά και η ορθόδοξος παραδοσιακή Αριστερά! Απολαύστε τον Jovan!
  
Ρεσιτάλ του ρεμπέτη Jovan, από Ξαρχάκο, μέχρι Rolling Stones

Κι εδώ, ο Jovan με τον Ιταλό Vinicio Capossella, σ' ένα ...ιταλικό ρεμπέτικο -του δεύτερου! (Τον Capossella, συναντήσαμε ήδη στην αρχή αυτής της σελίδας, με την ...ιταλική "Φραγκοσυριανή").
Vinicio Capossela - Rebetiko Mou  
Όμως αναρωτιέμαι, αυτά τα άσχετα ...φαντάσματα, που (χρονίως) εγκαταβιώνουν (...παρεπιδημούντες) στο αραχνιασμένο ...σπήλαιο -το ονομαζόμενο και "Πολιτισμού"-, θα τα μάθουν ποτέ; Θα με ρωτήσετε, ίσως: ...καλά, ξέρουν μήπως την παραδοσιακή μουσική ή τη βυζαντινή ή την αρχαία ή τον λαϊκό μας πολιτισμό γενικότερα, για να ξέρουν και τα ρεμπέτικα -τα ονομαζόμενα από τους ξένους και "μπλουζ της Ελλάδας"; Και θα σας απαντήσω: ...αφού ρε σεις ξέρετε την απάντηση, τι με ρωτάτε;
(*) Είπα δις πραγματικό το κουκλοθέατρο, γιατί απευθύνεται σε πιο πραγματικές αισθήσεις και έχει διαχρονική ισχύ ο "λόγος" του. Ακριβώς, όπως τα Παραμύθια (χωρίς τόπο και χρόνο), τα οποία είναι μία φορά πιο πραγματικά από τη Μυθολογία (με μόνο, τόπο) και δύο φορές πιο πραγματικά από την (χα-χα) ιστορία (με τόπο και χρόνο, αλλά και κατά το ...δοκούν κενά της!). Και ευελπιστώ, ...οι νοώντες εννόησαν!

Σημαντικό! O Jovan είναι δημιούργημα της ομάδας Bufos Puppet Theatre.
https://www.facebook.com/bufos.buffos
 
***********************************************************************

Ρεμπέτικα από τα "Κουκλονήματα"
(Από προσωπική εμπειρία... Τα γράφω όλα στα σχόλια του βίντεο)''


Ο Θίασος "Κουκλονήματα", επί το έργον

"Ο εργάτης" του Τούντα, με τις κούκλες του Γιάννη και της Σοφίας

 
***********************************************************************

Ο Θαυμαστός "κουκλίστικος" κόσμος του Thomas Kunstler

Ο Thomas Kunstler είναι σκηνοθέτης από ...14 ετών! Τα ιταλικά είναι η μητρική του γλώσσα και μιλάει άλλες πέντε γλώσσες, όχι όμως γερμανικά -όπως θα φανταζόταν κανείς λόγω του επιθέτου του. Μιλάει όμως ελληνικά ό μπαγάσας και μάλιστα έχει λατρεία στο ρεμπέτικο! Έχει στήσει έναν ολόκληρο θίασο από κούκλες που συμμετέχουν στα έργα του με θέμα το ρεμπέτικο και τον κόσμο του. Απολαύστε, τώρα, ένα ξεχωριστό δικό του βίντεο.

Ρεμπέτικο (Rebetiko) με "Χτες το βράδυ στου Καρίπη" και ...Χατζιδάκι

"Den les kouventa" *, φαντασία στον κόσμο της μαγκιάς και "Αργοσβήνεις μόνη" (**)
* Καμία σχέση με το πόνημα των Τριπολίτη-Μούτση
** Μπορεί να σας ταλαιπωρήσει λίγο να το ανοίξετε, αλλά τελικά ανοίγει!

***********************************************************************
ΜΑΓΚΑΣ ΒΓΗΚΕ ΓΙΑ ΣΙΡΓΙΑΝΙ μιά ΑΓΙΑ ΝΥΧΤΑ
Ας βάλω εδώ και το βίντεο με τα ...κάλαντα που έφτιαξα για τα Χριστούγεννα του 2017, κάνοντας παιχνίδι με το ζεϊμπέκικο "Ο σεριάνης" και το ''Άγια νύχτα".
(Το βιντεάκι, όμως έχει και την ...ιστορία του, τη Χριστουγεννιάτικη)
Ένας "Μάγκας βγήκε για σιργιάνι" μιά "Άγια νύχτα" (των Χριστουγέννων) σε μια γιορταστικά φωτισμένη και στολισμένη Ευρωπαϊκή πλατεία, με κυριαρχούντα στοιχεία το κρύο, το βουητό του κόσμου, το ψιλοεμπόριο και το άρωμα του ζεστού κόκκινου κρασιού με τα πολλά μυρωδικά. Κάπου εκεί, ο μάγκας, συνάντησε την κυρία UNESCO η οποία σουλατσάριζε άσκοπα, μονάχη, αγέλαστη και στυφή. Πλησιάζοντάς τον αυτή του είπε: "Έχω ακούσει να λένε πολλά -και τα καλύτερα- για σένα, από Έλληνες και ξένους, νέους και ηλικιωμένους, πλούσιους και φτωχούς, πονηρούς και άσπιλους. Όλοι μου λένε να πάρω κι εσένα στην ...αγκαλιά μου, όπως έχω κάνει με τα Blues, τα Tango και τα Fado. Όμως εσύ, δεν τραγουδάς τα Χριστούγεννα, όπως εμείς... Τι μπορείς να μού παίξεις λοιπόν για να 'ρθουμε πιο κοντά, ώστε να βρεθείς κι εσύ μαζί με τον Robert Johnson, τον Muddy Waters, τον Carlos Gardel και τους άλλους;" Κι ο μάγκας της απάντησε: "Μανταμίτσα κάνε μόκο, μην υψώνεις μύτη και μην αυθαδιάζεις μπροστά στα μουστάκια του μάγκα. Εγώ, να 'ούμ, έχω παρέα μου όλο τον κόσμο κι όλο τον ψεύτη τον ντουνιά... Τι να σε κάνω εσένα, που είσαι στεγνή, σιτεμένη και κομματάκι ψωμωμένη; Αλλά επειδή φαίνεσαι μορφωμένη κυρία κι επειδή κάνει ψόφο εδώ στην Καθολικο-Προτεσταντία σας, εγώ θα σε παίξω με το τρίχορδο όργανο ένα ζόρικο άζμα να νταλκαδιάσουν τα τζιέρια σου και να σακουλευτείς το πώς κάνουνε τις τακιμιές τους οι μάγκες...".
Τα υπόλοιπα, ήταν μια τυπική διαδικασία, αρκούντως βαρετή για έναν Έλληνα μάγκα, αφού είχε τις χαζές και ανούσιες τυπικότητες της Εσπερίας... Εσείς, ακούτε -εδώ- το άζμα που της έπαιξε ο μάγκας.